Polisolokata, czyli ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK), łączyła ochronę z inwestowaniem składek. Przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy opłata likwidacyjna lub mechanizm wykupu mógł pochłonąć znaczną część, a w niektórych wzorcach nawet 100% środków. Odzyskiwanie pieniędzy z polisolokaty zależy więc od zapisów OWU, dowodów oraz właściwej strategii procesowej.
Czas trwania postępowań grupowych w polskim sądownictwie
Pozew zbiorowy może stanowić atrakcyjny instrument dochodzenia roszczeń, gdyż umożliwia wielu poszkodowanym wspólne wystąpienie przeciwko temu samemu zakładowi ubezpieczeń. Ustawa wymaga jednak co najmniej 10 osób dochodzących roszczeń jednego rodzaju, opartych na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej. Sąd najpierw rozstrzyga o dopuszczalności postępowania, a później ustala skład grupy.
Ten etap, nazywany potocznie certyfikacją grupy, może wywołać spory o podobieństwo umów, status członków i zakres żądań. Dochodzą ogłoszenie o wszczęciu sprawy, zgłoszenia kolejnych osób, zarzuty pozwanego oraz możliwe zażalenia. Pozew grupowy rozkłada część kosztów, ale ogranicza wpływ konsumenta na tempo i strategię. Jest racjonalny głównie wtedy, gdy przypadki są rzeczywiście jednorodne.
Elastyczność argumentacji w pozwie indywidualnym o polisolokatę
Pozew indywidualny przeciwko ubezpieczalni można oprzeć na konkretnych OWU, tabeli opłat, historii wpłat i okolicznościach sprzedaży. Ma to znaczenie, gdy produkt przedstawiano jako bezpieczną lokatę, nie wyjaśniono ryzyka inwestycyjnego albo ekonomicznych skutków wcześniejszej rezygnacji.
Pełnomocnik może dobrać podstawę roszczenia do dowodów: wskazać na abuzywność klauzul w rozumieniu art. 385¹ k.c., bezskuteczność postanowienia o wartości wykupu, naruszenie obowiązków informacyjnych, a w odpowiedniej sprawie również nieważność umowy. Indywidualizacja nie gwarantuje wygranej, lecz pozwala uniknąć wspólnego mianownika, do którego trzeba sprowadzić żądania grupy.
Koszty procesowe oraz ryzyko w obu modelach działania
Porównanie nie powinno ograniczać się do opłaty od pozwu:
- postępowanie grupowe dzieli część wydatków między członków, ale może zamrozić roszczenie na czas rozstrzygania kwestii formalnych;
- postępowanie indywidualne oznacza własną opłatę sądową i ryzyko zwrotu kosztów przeciwnikowi po przegranej, lecz daje kontrolę nad żądaniem, dowodami i ugodą;
- w obu modelach należy uwzględnić wynagrodzenie pełnomocnika, ewentualnego biegłego, odsetki oraz przedawnienie właściwe dla konkretnego roszczenia.
Doświadczona kancelaria odszkodowawcza powinna przed procesem oszacować wartość żądania, wydatki w każdej instancji i możliwe zarzuty ubezpieczyciela. Wówczas droga indywidualna może zapewnić lepiej kontrolowane ryzyko oraz szybsze rozpoznanie meritum. Nie wolno jednak obiecywać terminu zakończenia ani wyniku postępowania.
Analiza dotychczasowej linii orzeczniczej w sprawach finansowych
Pozycję konsumentów wzmacnia utrwalony kierunek orzecznictwa. Sąd Najwyższy w sprawie I CSK 149/13 uznał rażąco wygórowaną opłatę likwidacyjną za niedozwolone postanowienie. W uchwale III CZP 51/19 wskazał natomiast, że świadczenie wypłacane po przedterminowym rozwiązaniu umowy UFK nie jest świadczeniem głównym, może zatem podlegać kontroli abuzywności. Także UOKiK oceniał arbitralne potrącenia powodujące rażącą dysproporcję praw stron jako podstawę zwrotu zatrzymanej kwoty.
Prawo unijne dodatkowo akcentuje przejrzystość produktu. W sprawach C-143/20 i C-213/20 oraz C-208/21 TSUE podkreślił obowiązek przekazania jasnych i zrozumiałych informacji o konstrukcji oraz ryzyku UFK. Jest to korzystne dla poszkodowanych, lecz zwrot opłaty likwidacyjnej nie następuje automatycznie. Sąd zawsze ocenia konkretny wzorzec, sposób sprzedaży, materiał dowodowy i zakres żądania.
Wybierz najskuteczniejszą drogę do odzyskania swoich oszczędności
Przy tak zróżnicowanych polisach zawsze podkreślamy, że pozew indywidualny to rozwiązanie skuteczniejsze procesowo, bardziej elastyczne i zazwyczaj znacznie szybsze niż zawiłe, wieloetapowe postępowanie grupowe. Daje nam to możliwość precyzyjnego zakwestionowania niekorzystnych klauzul, dokładnego wyliczenia Twojej straty i powiązania dowodów z tym, w jaki sposób zaoferowano Ci ten produkt.
W Helpum bierzemy sprawę w swoje ręce: wnikliwie przeanalizujemy Twoją polisę, OWU, tabele opłat oraz całą dokumentację sprzedażową. Na tej podstawie dobierzemy najskuteczniejszą argumentację i będziemy Cię kompleksowo reprezentować w sporze z instytucją finansową.
Najlepiej zacząć od oferowanej przez nas bezpłatnej, wstępnej oceny roszczeń. Dzięki niej jasno dowiesz się, o jaką kwotę możemy powalczyć, jakie będą ewentualne koszty i jak oceniamy ryzyko procesowe. Każda polisolokata to inna historia, dlatego do odzyskiwania Twoich pieniędzy podchodzimy w 100% indywidualnie, unikając masowych schematów.
